Nieuw onderzoek in 2011

Ieder jaar financiert het Wereld Kanker Onderzoek Fonds nieuwe onderzoeken naar de relatie tussen voeding, leefstijl en kanker. Eind 2010 zijn er maar liefst vijf onderzoeksbeurzen toegekend aan wetenschappers zowel in Nederland als in het buitenland. Een overzicht van de nieuwe onderzoeken.

Vitamine D en alvleesklierkanker
Onderzoeksvraag: Is er een verband tussen vitamine D en het voorkomen van alvleesklierkanker?
Projectleider: Dr. Bueno-de-Mesquita, UMC Utrecht

Alvleesklierkanker is een zeer agressieve vorm van kanker. Over de risicofactoren van deze vorm van kanker is nog maar weinig bekend. Een aantal onderzoeken suggereert dat vitamine D een rol speelt bij de preventie van alvleesklierkanker. In dit onderzoek gaat het team op zoek naar het verband tussen de inname van vitamine D via de voeding, de concentraties vitamine D in het bloed en het risico op het krijgen van alvleesklierkanker.

Voedingspatroon en hoofd- en nekkanker
Onderzoeksvraag: Kan het voedingspatroon het risico op hoofd- en nekkanker beïnvloeden?
Projectleider: Dr. Schouten, Universiteit van Maastricht

Dit onderzoek is een zogenoemde ‘prospectieve cohortstudie*’ naar hoofd- en nekkanker zoals strottenhoofd-, mond- en keelkanker. Bekend is dat roken en alcoholconsumptie risicofactoren zijn voor het ontwikkelen van deze vormen van kanker, maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat ook het voedingspatroon een rol speelt bij het ontstaan ervan. Hiervoor is echter nog geen overtuigend bewijs gevonden. Dat komt onder meer doordat er weinig prospectieve onderzoeken op dit gebied zijn gedaan. In dit onderzoek wordt gekeken naar het verband tussen groente-, fruit-, vlees- en vetconsumptie, de inname van vitamines en carotenoïden, de hoeveelheid selenium in de teennagel en het risico op het ontwikkelen van hoofd- en/of nekkanker.

*Prospectieve cohortstudie
In een prospectieve cohortstudie worden bij gezonde personen de voedingsgewoonten vastgesteld voordat de ziekte zich bij hen openbaart. De onderzoeksgroep voldoet daarbij aan een of meer overeenkomstige kenmerken en wordt gedurende een (lange) periode gevolgd. Wanneer personen uit de groep kanker ontwikkelen, wordt hun voedingspatroon vergeleken met het voedingspatroon van gezonde personen. Zo kan bepaald worden of de ontwikkeling van een ziekte verband houdt met het voedingspatroon of een bepaalde leefstijl.

 

Vitamine D en blaaskanker, terugkeer en progressie
Onderzoeksvraag: Wat is het effect van vitamine D op de preventie van blaaskanker en de prognose van de ziekte bij blaaskankerpatiënten?
Projectleider: Dr. N. Malats, Spaans Nationaal Kanker Onderzoek Centrum, Spanje

Blaaskanker komt steeds vaker voor. De ontwikkeling van blaaskanker kan genetisch bepaald zijn of te maken hebben met voedings-, leefstijl-, en omgevingsfactoren. Over de relatie tussen vitamine D en blaaskanker is nog maar weinig bekend. In dit onderzoek wordt gekeken of vitamine D de kans op blaaskanker in eerste instantie kan verkleinen. En of vitamine D bij blaaskankerpatiënten misschien de prognose kan verbeteren. Er wordt ook een verband gezocht tussen vitamine D, iemands genetische profiel en een verhoogd of verlaagd risico op blaaskanker.

Voedingspatroon, groeipatroon en de kans op vetzucht bij jongeren
Onderzoeksvraag: Welke voedingsstoffen en voedingspatronen uit de vroege levensjaren hebben invloed op de ontwikkeling van vetzucht als volwassene en is er een relatie met bepaalde gevoelige perioden tijdens de groeifasen van een kind?
Projectleider: Dr. A. E. Buyken, Onderzoeksinstituut voor kindervoeding, Duitsland.

Abnormaal veel overgewicht en vetzucht zijn belangrijke risicofactoren bij het ontstaan van kanker. Leefstijl en eetgewoonten die we ons als kind aanwennen en aanleren, lijken van grote invloed te zijn op de kans later kanker te krijgen. Dit team onderzoekt de vraag of bepaalde keuzes in voeding en bepaalde voedingsgewoonten in specifieke groeifases van kind naar volwassene van invloed zijn op de kans om later kanker te krijgen. Hierbij bekijken de onderzoekers ook of er verband is tussen een snelle groei in lengte, snelle toename in gewicht en het vetpercentage tijdens de cruciale ontwikkelfases in de kinderjaren en het ontwikkelen van kanker op latere leeftijd.

Risicofactoren en biomarkers bij dikke darmkanker
Onderzoeksvraag: Wat is het verband tussen voedings- en leefstijlfactoren die leiden tot overgewicht, zoals weinig lichaamsbeweging, alcoholconsumptie, slecht voedingspatroon, en het risico op het ontwikkelen van dikke darmkanker?
Projectleider: Dr. M. Jenab, Internationale Agentschap voor Onderzoek naar Kanker, Frankrijk.

In dit onderzoek staat de vraag centraal hoe keuzes in voeding en leefstijl bepaalde mechanismen in het lichaam in gang zetten. Deze mechanismen kunnen schadelijke stoffen produceren die het DNA beschadigen en die uiteindelijk tot kanker leiden. Een voorbeeld van zo’n mechanisme is ‘oxidatieve stress’. Dit is een toestand waarin de lichaamscellen te veel zuurstofverbindingen produceren. Hierdoor beschadigen op den duur de lichaamscellen en dat kan leiden tot kanker. Mensen met overgewicht lopen het risico op langdurige oxidatieve stress.

Lees meer over lopende onderzoeken gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.

Klik hier voor meer informatie over alle onderzoeken gefinancierd door het internationale WCRF netwerk.